Mae'r hyn y mae'r Beibl yn ei ddysgu a'r Christadelphiaid yn credu, yn cynnwys :-

 

 

1. Y Beibl yw'r unig wir neges gan Dduw ac fe'i rhoddwyd yn llwyr ganddo. 

2 Tim.3:16,17; Heb. 1:1,2.

2. Nid oes ond un Duw, y Tad. Fe greodd y byd ac mae ganddo bwrpas gwych ar ei gyfer.  Ioan 17:3; 1 Cor. 8:6; Eseia 45:18; Datg. 11:15.

3. Pwer Duw ei hun yw'r Ysbryd Glân, trwy'r hwn y mae'n gweithio allan ei ewyllys sanctaidd ei hun.  Job 33:4; Actau 10:38.

4. Mab Duw yw Iesu. Mae hefyd yn Fab y dyn trwy gael ei eni i Mair.  Luc 1:35; Gal. 4:4.

5. Goresgynnodd Iesu bob temtasiwn a bu farw i achub ei ddilynwyr rhag pechod a marwolaeth.  2 Cor. 5:21; Heb. 2:16-18; Rhuf. 6:23.

6. Codwyd Iesu oddi wrth y meirw gan Dduw. Yn ddiweddarach esgynnodd i'r nefoedd ond bydd yn dychwelyd.  Rhuf. 6:9; Actau 1:9-11.

7. Pan fydd yn dychwelyd bydd yn codi ac yn barnu'r meirw cyfrifol ac yn rhoi anfarwoldeb i'r ffyddloniaid.  Dan. 12:2; Actau 10:42,43.

8. Bydd yn Frenin Teyrnas Dduw adferedig yn Israel, a ledled y byd.   Esec. 37:21,22; Salm. 72:8-11.

9. Bydd ei ddilynwyr anfarwol yn ei helpu i ddod â chyfiawnder a heddwch tragwyddol ledled y byd.  Eseia 32:1; Datg. 5:10; Dan. 7:18.

10. Nid bod goruwchnaturiol yw'r diafol, ond mae yn enw arall ar bechod, wedi ei  ddinistrio yng Nghrist yn unig.  Ioan 6:70,71; Heb. 2:14; 1 Ioan 3:8.

11. Mae iachawdwriaeth yn cynnwys gorchudd oddi wrth bechod trwy Grist, a rhyddid rhag pechod a marwolaeth ar ôl iddo ddychwelyd.  1 Ioan 2:12; Rhuf. 2:6-8; Phil. 3:21.

12. Pan fydd dyn yn marw mae'n peidio â bod. Ei unig obaith o fyw eto yw trwy atgyfodiad ar ôl dychweliad Crist.  Salm 146:3,4; 2 Cor. 5:10.

13. Mae credu yn Addewidion Duw am Deyrnas Dduw a gwaith Iesu Grist, yn hanfodol ar gyfer Iachawdwriaeth. Actau 8:12; Effes. 2:12,13.

14. Mae edifeirwch, bedydd trwyddrochiad llwyr mewn dŵr, ddilyn esiampl Crist yn feunyddiol, oll yn hanfodol ar gyfer Iachawdwriaeth. Actau 2:38; Rhuf. 6:4; Gal. 3:26-29.

Christadelphians in Wales (google.com)

Trwy Ddyluniad neu trwy Siawns?

 

Mae'r rhan fwyaf ohonom yn byw bywydau gweddol gyfforddus yma ar Planed Ddaear. O'r holl blanedau eraill yn nghysawd yr haul, dim ond y Ddaear sy'n gallu cynnal bywyd, oherwydd mae'r Ddaear yn digwydd i orbitio'r Haul yng nghanol ardal o'r enw Rhanbarth Goddefgarwch, lle mae'r tymheredd yn iawn ar gyfer bywyd I fodoli a llwyddo. Ni allai fod unrhyw fywyd yn posib ar ein dwy blaned gyfagos Venus a Mars er enghraifft.

Mae Venus yn llawer rhy boeth, gyda thymheredd arwyneb o 400 gradd C, ac mae wedi ei amgylchynu gan gwmwl trwchus o 90% nwy CO2, ac mae ganddo bwysau atmosfferig 90 gwaith yn fwy na'r pwysau ar y Ddaear. Byddai bywyd ar Mars yr un mor amhosibl oherwydd ei fod yn llawer rhy oer. Anaml y mae’r tymheredd yn ystod y dydd yn cyrraedd 21 gradd C a gyda’r nos mae’n plymio i finws 80 gradd C. Ychydig iawn o atmosffer sydd gan Mars hefyd, mae ei pwysau atmosfferig yn llai nag 1% pwysau’r Ddaear, ac nid oes ganddo ddŵr oherwydd nid yw byth yn bwrw glaw ar Mars.

Mae Planed Ddaear yn digwydd i fod yn hollol iawn ar gyfer bywyd dynol gydag atmosffer sy'n cynnwys 78% nitrogen ac 20% ocsigen yn bennaf; cymysgedd ardderchog ar gyfer anadlu ac, oherwydd bod ganddo awyrgylch, mae pelydrau'r haul yn ei lenwi i roi golau dydd inni. Mae awyrgylch y ddaear hefyd yn ein hamddiffyn rhag creigiau sy'n cwympo i lawr o'r gofod allanol, y gellir eu weld yn aml yn llosgi'n llachar yn ystod y nos, y cyfeiriwn ato nhw fel sêr saethu.

Mae pwysau atmosfferig y Ddaear o 14.7 psi hefyd yn hollol iawn i ni, yn ogystal a  tymheredd cyfartalog (cyn Newid yn yr Hinsawdd), a chan fod echelin ein planed wedi ei  gogwyddo tua 23 gradd o’r fertigol, mae’n cael ei newid bob 12 mis i roi tymhorau I ni. Heb yr amodau hyn ni fyddai rhai planhigion ac anifeiliaid yn bodoli.

Ond paham ein bod ni jest yn digwydd bodoli ar blaned lle mae popeth mor addas ar gyfer bywyd? Mae rhai gwyddonwyr yn dweud bod yr holl amodau ffafriol hyn wedi digwydd ar siawns, a gynnwys bywyd ei hun. Ond mae gwyddoniaeth gwir yn delio â ffeithiau nid dyfalu. Ni all ein bodolaeth ar y blaned hon fod oherwydd cyfres hir o gyd-ddigwyddiadau. Y tu ôl i'r cyfan mae'n rhaid bod cudd-wybodaeth, ac mae'r cysyniad o'n bodolaeth o ganlyniad i ddyluniad deallus yn llawer mwy tebygol nag olyniaeth o ddamweiniau siawns.

Mae natur ei hun yn sgrechian “ddyluniad” lle bynnag mae rhywun yn edrych, ac yn fwy byth pan fydd rhywun yn edrych trwy ficrosgop. Mae ddyluniad yn awgrymu Greadigaeth, a Greadigaeth yn golygu Duw. Gyda Duw yn yr hafaliad, mae'r problemau yn diddymu, ac rydyn ni yn cael ein harwain at Ei Air, y Beibl. Rydyn ni ar y blaned hon oherwydd mae Duw yn dymuno inni wybod amdano Ef a'i bwrpas. Heb Dduw does gan y blaned ryfeddol hon ddim ystyr o gwbl.

Diolch i’r Beibl rydyn ni yn dysgu bod Planed y Ddaear eto i fwynhau dyfodol gogoneddus, ac mae Duw yn ein gwahodd ni i gyd i fanteisio arno a bod yn rhan ohoni. Dyma pam mae Duw wedi sicrhau bod Ei Air ar gael i ni ledled y byd i'w ddarllen, ac yn ein hiaith ein hunain yn bennaf. Pa gynnig rhad ac am ddim arall sydd yn cymharu ag ef? Ond a fyddwn ni yn ei dderbyn iw'r cwestiwn?

Nefoedd Newydd a Daear Newydd.

Mae gan Dduw bwrpas tymor hir gyda'r ddaear hon ac mae wedi gwneud addewidion amdani a ei deiliaid. Mae wedi datgelu’r pethau hyn yn ei Air y Beibl a sut y gall dynolryw gael rhan yn ei Gynllun ar gyfer y ddaear a ei thrigolion.

Mae'r apostol Pedr yn un enghraifft o lawer, y datgelodd Duw ei bwrpas a'i ffordd o iachawdwriaeth, ac y mae Pedr yn cyfeirio atynt yn (2 Pedr 3: 5-9).

“P5 Y maent yn fwriadol yn anwybyddu'r ffaith hon, fod y nefoedd yn bod erstalwm, a'r ddaear wedi ei llunio o ddŵr a thrwy ddŵr gan air Duw; 

6 a thrwy ddŵr y dinistriwyd byd yr oes honno, sef dŵr y dilyw. 

7 Gan yr un gair hefyd y mae nefoedd a daear yr oes hon wedi eu gosod mewn stôr ar gyfer y tân; y maent ar gadw hyd Ddydd barn a distryw yr annuwiol. 

8 Gyfeillion annwyl, peidiwch ag anghofio'r un peth hwn, fod un diwrnod yng ngolwg yr Arglwydd fel mil o flynyddoedd, a mil o flynyddoedd fel un diwrnod. 

9 Nid yw'r Arglwydd yn oedi cyflawni ei addewid, fel y bydd rhai pobl yn deall oedi; bod yn amyneddgar wrthych y mae, am nad yw'n ewyllysio i neb gael ei ddinistrio, ond i bawb ddod i edifeirwch”.

I aralleirio pennill 5, dywed Pedr, fod “y nefoedd a’r ddaear” a grëwyd yn y Greadigaeth wedi dod i fodolaeth trwy Air Duw, sydd yn golygu mai Duw a roddodd y gorchymyn a’r angylion a wnaeth y gwaith. Barhaodd y "nefoedd a'r ddaear" hynny i fodoli wedi hynny trwy nerth Gair Duw.

I aralleirio adnodau 6 a 7 - pennill 6 yn gyntaf, cafodd "nefoedd a daear" - neu y "byd" (y drefn hon o bethau) dydd Noa - ei ddinistrio gan lifogydd ar orchymyn Duw - oherwydd mae Genesis pennod 6 yn dweud bod y bobl oedd yn byw y pryd hwn yn dreisgar iawn ac yn gwbl ddi-dduw.

Pennill 7 “Gan yr un gair hefyd y mae nefoedd a daear yr oes hon wedi eu gosod mewn stôr ar gyfer y tân; y maent ar gadw hyd Ddydd barn a distryw yr annuwiol” – mae Pedr yn dweud, fod (y drefn o bethau) sydd yn bod yn awr, fod Duw yn mynd i'w ddinistrio hefyd, am yr un rhesymau y dinistriodd Efe y "nef a daear" mewn dyddiau Noa.

I aralleirio adnodau 8 a 9, mae Pedr yn dweud wrthym, fod Duw yn bwriadu cymryd Ei amser cyn dod â (trefn pethau) sy’n bodoli nawr i ben – er mwyn rhoi cyfle i bobol feddwl am yr hyn sy’n digwydd, ac i edifarhau o eu beiau a eu methiannau, ac i fanteisio ar Ei gynnig o Iachawdwriaeth a gynhwysir yn y Beibl.

Ond sylwch ar y rhybudd sydd ymhlyg yn y cynnig hwn, rhaid inni edifarhau a throi at Dduw os ydym am gael ein hachub, sef manteisio ar Ffordd Iachawdwriaeth Duw sydd wedi ei chanoli yn yr Arglwydd Iesu Grist.

Mae’r apostol Pedr hefyd yn dweud wrthym yn y darn hwn, fod yr hyn a ddigwyddodd ers talwm yn dempled ar gyfer yr hyn a fydd yn digwydd eto. Nid ef oedd yr unig un i wneud pwynt o'r fath. Gwnaeth Iesu y pwynt hwnnw hefyd, ond wrth ei wneud mae’n ychwanegu pwyntiau sylweddol eraill yn Mathew pennod 24, lle mae’n cymharu bywydau’r rhai oedd yn byw yn nyddiau Noa â bywydau’r rhai bydd yn byw ar ei ddychweliad i’r ddaear.

“Fel y bu yn nyddiau Noa, felly hefyd y bydd yn nyfodiad Mab y Dyn. Fel yr oedd pobl yn y dyddiau cyn y dilyw yn bwyta ac yn yfed, yn cymryd gwragedd ac yn cael gwŷr, hyd y dydd yr aeth Noa i mewn i'r arch, ac ni wyddent ddim hyd nes y daeth y dilyw a'u hysgubo ymaith i gyd; felly hefyd y bydd yn nyfodiad Mab y Dyn” (Mathew 24:37-39).

Mae Iesu yn gwneud 5 pwynt yn y darn hwn. Pwynt [1] Mae hanes yn  fynd i ailadrodd ei hun – “Fel y bu yn nyddiau Noa, felly hefyd y bydd yn nyfodiad Mab y Dyn”. [Pwynt 2] Mae Iesu i ddychwelyd i’r ddaear – mae “nyfodiad Mab y Dyn” yn gyfeiriad at ddychweliad Iesu i’r ddaear. [3] Bydd dychweliad Iesu yn sydyn ac yn annisgwyl – yn union fel nad oedd y bobol “yn gwybod hyd nes y daeth y dilyw a'u hysgubo ymaith i gyd”. [4] Mae Duw wedi rhoi rhybudd i bobol trwy Ei Air y Beibl - yn union fel y gwnaeth Noa i bobol yn ei ddyddiau ef. [5] Mae Duw wedi darparu ffordd o ddianc i bobol trwy ddarpariaeth Ei Fab yr Arglwydd Iesu Grist - yn union fel y darparodd Duw yr arch i bobol dydd Noa.

I grynhoi, mae Iesu yn rhagweld y bydd popeth yn parhau fel arfer yn mywydau y rhai fydd yn byw yn adeg ei dychwelyd i’r ddaear; er gwaethaf rybudd Duw ynghylch dychweliad Iesu a’r barnau sydd i ddod ar y ddaear; er ei fod Ef wedi cynnyg ffordd i'w hachub, ychydig fydd yn cymeryd mantais arno; yn union fel yr oedd yn nyddiau Noa pan mai dim ond Noa a saith aelod o ei deulu a oroesodd y dinistr, dim ond wyth o bobl i gyd a oroesodd i ddechrau’r gwareiddiad nesaf.

Felly o safbwynt Duw nid “nad yw pobl yn gwybod” am y pethau hyn, ond yn hytrach nad ydyn nhw “eisiau gwybod”; ni ddylai unrhyw beth ymyrryd â'u ffordd arferol o fyw, o fwyta ac yfed a chymryd rhan mewn dathliadau priodas, yn gwbl anghofus i Dduw fel eu Creawdwr a'r hyn y mae Efe yn ei ofyn ganddynt.

Ni fydd y rhan fwyaf o bobol yn eisiau gwybod beth mae Dduw yn ei ofyn ohonyn nhw. Sut y byddwch chi yn ymateb i’r her honno?

Y cymhelliad dros wneud hynny yw er mwyn cael rhan yn "nefoedd newydd a daear newydd" Duw – (trwy ddisodli'r "nefoedd a daear" presennol (2 Pedr 3: 7)) – a sefydlu trefn newydd o bethau, sef Teyrnas Dduw fyd-eang ar y ddaear gyda Iesu yn frenin drosto, yn  teyrnasu o Jerwsalem. Mae Eseia pennod 65 yn cyfeirio at y “nefoedd newydd a daear newydd” Duw.

“Yr wyf fi'n creu nefoedd newydd a daear newydd; ni chofir y pethau gynt na meddwl amdanynt. Byddwch lawen, gorfoleddwch yn ddi-baid am fy mod i yn creu, ie, yn creu Jerwsalem yn orfoledd, a'i phobl yn llawenydd. Gorfoleddaf yn Jerwsalem, llawenychaf yn fy mhobl; ni chlywir ynddi mwyach na sŵn wylofain na chri trallod. Ni bydd yno byth eto blentyn yn dihoeni, na henwr heb gyflawni nifer ei flynyddoedd; llanc fydd yr un sy'n marw'n ganmlwydd, a dilornir y sawl nad yw'n cyrraedd ei gant . . . . . Bydd y blaidd a'r oen yn cydbori, a'r llew yn bwyta gwair fel ych; a llwch fydd bwyd y sarff. Ni wnânt ddrwg na difrod yn fy holl fynydd sanctaidd,” medd yr ARGLWYDD”.  (Eseia 65:17-25).

 

Troednodyn – Daw’r dyfyniadau a ddefnyddiwyd yn y blog hwn o Y Beibl Cymraeg Newydd Diwygyedig (BCND) 2004 oni nodir yn wahanol.  

  

Ydy Pobol yn Dda yn eu Hanfod?

 

Gwrandewais ar ddadl yn ddiweddar, am broblemau cymryd cyffuriau, gor-yfed, trais a fandaliaeth, sydd yn gyffredin yn ghymdeithas y gorllewin heddiw. Y casgliad y daeth y cyfranogwyr iddo oedd bod pobl i gyd yn dda yn y bôn; mai dim ond rhyw 10% o bobl sy'n ymddangos yn benderfynol o'i ddifetha i eraill oherwydd eu hymddygiad gwrthgymdeithasol; ond unwaith y darganfyddir ffordd o ddiwygio'r lleiafrif hwn bydd y byd yn lle da i fyw ynddo.

Roedd y rhan fwyaf o’r farn bod pobol yn ymddwyn yn y ffordd anfoesgar hon oherwydd diffyg cywiriad ac arweiniad rhieni pan oeddent yn ifanc; ac os na allant dorri’n rhydd o ymddygiad o’r fath, fe barhaodd gyda nhw i oedolaeth I gael ei drosglwyddo i’w plant - ond ni allent gytuno ar ateb boddhaol i’r broblem.

Ond beth sydd gan Dduw i'w ddweud ar y mater, Efe a creodd ni ac sy'n deall ein natur yn well na ni ein hunain?

“Y mae'r galon yn fwy ei thwyll na dim, a thu hwnt i iachâd; pwy sy'n ei deall hi? Ond yr wyf fi, yr ARGLWYDD, yn chwilio'r gallon ac yn profi cymhellion i roi i bawb yn ôl eu ffyrdd ac yn ôl ffrwyth eu gweithredoedd” (Jeremeia 17:9.10).

Beth ddywedodd yr Arglwydd Iesu am ei gyd-ddyn?

“O'r tu mewn, o galon dynion, y daw allan feddyliau drwg, puteinio, lladrata, llofruddio, godinebu, trachwantu, anfadwaith, twyll, anlladrwydd, cenfigen, cabledd, balchder, ynfydrwydd; o'r tu mewn y mae'r holl ddrygau hyn yn dod ac yn halogi rhywun”

(Marc 7:21-23).

Mae Duw a’i Fab, yr Arglwydd Iesu Grist, yn sicr yn ein gweld ni fel creaduriaid diffygiol – ddim mor dda yn ei hanfod. Ond nid dyna ddiwedd y stori.

Neges ryfeddol y Beibl yw, bod Duw eisiau ein hachub ni o’n cyflwr presennol. Dyna oedd ei fwriad pan anfonodd ei Fab i'r byd. Dyna’r ystyr yr adnod enwocaf yn y Beibl: “Carodd Duw y byd gymaint nes iddo roi ei unig Fab, er mwyn i bob un sy'n credu ynddo ef beidio â mynd i ddistryw ond cael bywyd tragwyddol” (Ioan 3:16).

Nid oes yr un ohonom yn dda yn naturiol, ond gallwn gael ein gwneud yn gyfiawn ac yn anfarwol, os credwn ym mywyd achubol a marwolaeth aberthol yr Arglwydd Iesu Grist. Mae Duw wedi rhoi’r gallu i ni wahaniaethu rhwng da a drwg, sydd yn golygu y gallwn ni wneud dewisiadau mewn bywyd.

Mae am inni ddangos y meddylfryd a’n hymddygiad a ddangoswyd gan ei Fab, yr Arglwydd Iesu Grist – yr unig ddyn perffaith sydd erioed wedi byw – fel y gall Crist roi inni gyfiawnder ac anfarwoldeb a’n gwneud ni’n berffaith hefyd, trwy ras, ac yn addas i cael lle arhosol yn Nheyrnas Dduw ar y ddaear, fel y mae’r tair adnod ganlynol yn datgelu.

Ioan 17:2 “Rhoddaist iddo ef awdurdod ar bob un, awdurdod i roi bywyd tragwyddol i bawb yr wyt ti wedi eu rhoi iddo ef”.

Rhufeiniaid 6:23 “Y mae pechod yn talu cyflog, sef marwolaeth; ond rhoi yn rhad y mae Duw, rhoi bywyd tragwyddol yng Nghrist Iesu ein Harglwydd”.

Effesiaid 2:8 “Trwy ras yr ydych wedi eich achub, trwy ffydd. Nid eich gwaith chwi yw hyn; rhodd Duw ydyw”.

Troednodyn – Daw’r dyfyniadau a ddefnyddiwyd yn y blog hwn o Y Beibl Cymraeg Newydd Diwygyedig (BCND) 2004 oni nodir yn wahanol. 

 

 Harddwch Parhaol.

Nid oes hufen croen na phwdwr a all gyflawni harddwch parhaol. Efallai y bydd rhai sy'n gwneud i rywun ymddangos yn hardd i'r llygad am ychydig. Ond buan iawn mae'r math hwnnw o harddwch yn gwywo, a mae'n rhaid defnyddio'r cosmetig dro ar ôl tro. Mae yr harddwch a fydd yn para am byth yn harddwch o fath gwahanol. Gwaith y Creawdwr Mawr ydyw, ac mae tystiolaeth o fath o harddwch hwn, i'w gael ym mhobman o'n cwmpas. Nid oes angen hufenau na phowdrau arno Ef i wneud pethau'n hyfryd.

Edrychwch ar y blodau y mae Duw wedi'u gwneud i ni ein mwynhau, pob un â harddwch naturiol yn llifo allan ohonynt. Ni ellir cymharu'r copïau plastig â'r peth dilys.

Dim ond un rysáit sydd, ar gyfer harddwch naturiol a fydd yn para am byth, ac fel gyda phob cynnyrch rydyn ni yn ei brynu, mae'n rhaid i ni ddarllen y cyfarwyddiadau os ydyn ni am dderbyn ei fuddion.

Mae Duw, yn ei ddaioni, wedi rhoi rysáit i bob un ohonom am harddwch tragwyddol. Mae'n addo, os dilynwn y rysáit y mae wedi'i gosod yn ei Lyfr - y Beibl - y bydd gennym harddwch naturiol mewnol am byth!

Ni all unrhyw un wadu bod harddwch wedi tywynnu allan o Iesu ym mhopeth a ddywedodd ac a wnaeth. Tosturiodd wrth y rhai mewn angen, iachaodd y sâl, bwydodd y newynog, a'r rhai a'i clywodd yn siarad, "Ni lefarodd neb erioed fel hyn" (Ioan 7:46) “Y gyfraith a roddwyd trwy Moses, ond y gras a’r gwirionedd a ddaeth trwy Iesu Grist. Ni welodd neb Dduw erioed: yr unig-anedig Fab, yr hwn sydd ym mynwes y Tad, hwnnw a’i hysbysodd ef” (Ioan 1: 17,18 Beibl William Morgan – Argraffiaid 1955).   

Yr harddwch sy'n para am byth - yw ansawdd y cymeriad a ddangosodd Iesu. Nid harddwch ymddangosiad, oherwydd ni wyddom ddim am sut yr edrychodd Iesu, ond yn hytrach harddwch ei gymeriad, a oedd yn gymeriad ei Dad, fel y gallai Iesu ddweud "Y mae'r sawl sydd wedi fy ngweld i wedi gweld y Tad" (Ioan 14: 9).

Dysgodd Iesu bob dydd neges iachawdwriaeth a bywyd tragwyddol addawyd gan Dduw, i bawb sy'n dilyn esiampl ei Fab, hyd eithaf eu gallu.

Mae geiriau Iesu wedi cael eu cofnodi yn ofalus ac yn ffyddlon yn y Beibl i ni eu darllen, felly mae’r cynnig a wnaeth Duw, yn dal ar agor i unrhyw un i fanteisio arno.

Mae gennym y fraint o allu darllen drosom ein hunain a chymryd yr her o ddilyn esiampl yr Arglwydd Iesu Grist - i gael ein cyfrif yn gyfiawn ac i gael ein gwneud yn anfarwol - a chael harddwch tragwyddol nad yw "yn gwywo i ffwrdd" yn Teyrnas Dduw ar y ddaear.

Mae’r harddwch parhaol hwnnw yn hygyrch i bawb fel rhodd gan Greawdwr pob peth - trwy Iesu Grist ei Fab - fel y dywed (2 Timotheus 1:10) wrthym - “A amlygwyd yn awr drwy ymddangosiad ein Gwaredwr, Crist Iesu. Oherwydd y mae ef wedi dirymu marwolaeth, a dod â bywyd ac anfarwoldeb i'r golau trwy'r Efengyl”.

Troednodyn – Daw’r dyfyniadau a ddefnyddiwyd yn y blog hwn o Y Beibl Cymraeg Newydd Diwygyedig (BCND) 2004 oni nodir yn wahanol. 

 

 

Meddwl Pethau Drwodd.

 

Daw'r hyn rydyn ni yn ei wybod am Iesu yn bennaf o'r Beibl. Nid oes unrhyw anghydfod mai Mair oedd ei fam, a bod ei dad naill ai yn Joseff neu yn Dduw.

Ond mae'r Beibl yn eithaf clir ynglŷn â'r mater hwn. Mae'n dweud yn Luc 1:35, “Daw'r Ysbryd Glân arnat, a bydd nerth y Goruchaf yn dy gysgodi; p31 byddi'n beichiogi; p32 a Mab y Goruchaf; p35 Mab Duw; p32 “rhydd yr Arglwydd Dduw iddo orsedd Dafydd ei dad, p33 ac fe deyrnasa ar dŷ Jacob am byth, ac ar ei deyrnas ni bydd diwedd”

Mae ysgrythurau’r Hen Destament a’r Newydd yn ei gwneud yn glir, y byddai Duw yn Dad i fab, a addawyd i un o ddisgynyddion Dafydd, brenin Israel. Dywed Duw sy’n siarad â Dafydd yn 2 Samuel 7:14, “Byddaf fi'n dad iddo ef, a bydd yntau'n fab i mi . . p16 Sicrheir dy deulu a'th deyrnas am byth o'm blaen”.

Ac yn Eseia 7:14, “Wele ferch ifanc yn feichiog, a phan esgor ar fab, fe'i geilw'n Immanuel” [gyda'r ystyr Y mae Duw gyda ni]. Dywed Ioan 1:14, “A daeth y Gair yn gnawd a phreswylio yn ein plith, yn llawn gras a gwirionedd; gwelsom ei ogoniant ef, ei ogoniant fel unig Fab yn dod oddi wrth y Tad”.

Felly gwelwn fod Iesu wedi datgelu a chynrychioli Duw, ei Dad, i'r byd - ond ni honnodd erioed ei fod yn Dduw, fel y mae'r credoau Trindodaidd yn ei ddatgan.

Fel y dywed Philipiaid 2:5-11 wrthym, a p6 am Iesu, “Er ei fod ef ar ffurf Duw, ni chyfrifodd fod cydraddoldeb â Duw yn beth i'w gipio. P7 ond fe'i gwacaodd ei hun, gan gymryd ffurf caethwas a dyfod ar wedd ddynol”.

Ond sut gallai Iesu, a oedd yn ôl y credoau eisoes yn Dduw - sut y gallai gipio unrhyw beth o Dduw? Gan nad oedd hyn yn bosibl rhaid i ni edrych am esboniad arall. Mae'r ddysgeidiaeth a'r esboniad i'r pennill hon yn y gair gipio. Gellir cyfieithu'r gair gipio fel, ‘ddim yn cyfrif cydraddoldeb yn beth i gael gafael arno’.

Mae hwn yn ddysgu 5 peth inni. [1] roedd yn bosibl i Iesu gipio cydraddoldeb â Duw. [2] ni wnaeth hynny - felly nid oedd ganddo gydraddoldeb â Duw. [3] felly nid Duw oedd Iesu. [4] felly mae Iesu a Duw yn ddau berson gwahanol. [5] roedd gan Iesu safle is na Duw.

Felly rydyn yn gweld, bod yna ddarnau yng Ngair Duw, y Beibl, sy'n dweud wrthym fod Duw, y Tad, ar wahân i ac yn fwy na Iesu ei Fab. Mae Iesu ei hun yn tystio i hyn yn Ioan 14:28 lle mae'n dweud, “Y mae'r Tad yn fwy na mi”.

Cafodd yr apostol Pedr gyfle perffaith i ddatgan pwy oedd Iesu, pan ofynnodd Iesu’r cwestiwn hwn iddo yn uniongyrchol, yn Mathew 16:15, “Pwy meddwch chwi ydwyf fi?” Atebodd Pedr p16, “Ti yw'r Meseia, Mab y Duw byw”. Mae ateb Iesu i’r cyfaddefiad hwn o ffydd gan Peter, yn cadarnhau gwirionedd datganiad Pedr, p17, “Gwyn dy fyd, Simon fab Jona, oherwydd nid cig a gwaed a ddatguddiodd hyn iti ond fy Nhad, sydd yn y nefoedd”.

Mae'r enwau Mab Duw a Christ, y mae Pedr yn eu defnyddio yn Mathew 16:16, yn tynnu sylw at Fab disgwyliedig Dafydd; fel Brenin yn eistedd ar orsedd Dafydd yn Jerwsalem; dros Deyrnas dragwyddol Duw ar y Ddaear; pan fydd Iesu yn dychwelyd i’r ddaear. Felly, roedd y Meseia disgwyliedig yn berson dynol, yn un o ddisgynyddion Dafydd, a anwyd yn naturiol gan bŵer Ysbryd Glân Duw, gan wneud Duw yn Tad iddo.

Fel ninnau, fel y mae traethiad y Beibl yn ei ddangos, daeth Iesu i'r byd hwn yn faban diymadferth; tyfodd mewn gwybodaeth a doethineb; wedi profi holl wendidau cyffredin dynoliaeth; dioddefodd newyn, syched, a blinder.

Roedd ganddo emosiynau dwfn unrhyw berson dynol, mynegodd ddicter a tosturi, ac roedd ganddo ewyllys ei hun a ddarostyngodd, a gweddïodd y gallai ddianc rhag y math o farwolaeth yr oedd i'w hwynebu. Ni ddylem gael fawr o anhawster felly i ddeall, fel y gwnaeth Pedr, fod Iesu wedi cyflawni rhan y Meseia, a Mab Duw - ond yn sicr nid Duw ydoedd.

Mae’n bwysig ein bod yn deall ac yn credu’r pethau hyn, oherwydd dim ond trwy y fywyd, yr aberth ac atgyfodiad Iesu, a oedd yn ddynol (Hebreaid 2:17), y gellir gwireddu gobaith y Beibl am iachawdwriaeth a bywyd tragwyddol (Actau 4: 12; Ioan 20:31).

Pa obaith, y mae Pedr yn cyfeirio ato yn yr araith a wnaeth ar Ddydd y Pentecost yn Actau 2: 22-36. Mae Pedr hyd yn oed yn dyfynnu geiriau Dafyddd a'r gobaith oedd ganddo, yn yr hyn y byddai Duw yn ei gyflawni trwy ei Fab, ac oherwydd yr hyn roedd Duw wedi'i addo i Ddafydd ei hun.

Actau 2:26, dywedodd Dafydd yn siarad am Iesu, “llawenychodd fy nghalon . . gorfoleddodd fy nhafod . . bydd fy nghnawd hefyd yn preswylio mewn gobaith”, (o gael codi oddi wrth y meirw a chael anfarwoldeb); p28 “Hysbysaist imi ffyrdd bywyd; byddi'n fy llenwi â llawenydd yn dy bresenolde” - fel yr addawodd Duw i Dafydd yn 2 Samuel 7:16.

Os nad oedd Iesu yn ddynol, yn union fel yr ydym ni, yna nid oes gennym unrhyw sicrwydd y gellir codi bodau dynol i fywyd eto oddi wrth y meirw, i gael derbyn bywyd tragwyddol am wasanaeth ffyddlon i Dduw.

Ond oherwydd ei fod wedi digwydd i un dyn - yr Arglwydd Iesu Grist - gall ddigwydd eto, trwy ffydd a chred yng Ngair Duw 'a thrwy ei ras - i chi a fi hefyd (I Corinthiaid 15: 21-23); ynghyd â gobaith am le yn Nheyrnas fyd-eang dragwyddol Duw, y Tad, ar y Ddaear, gyda Iesu ei Fab yn teyrnasu fel Brenin dros y Nheyrnas.

 

Troednodyn – Daw’r dyfyniadau a ddefnyddiwyd yn y blog hwn o Y Beibl Cymraeg Newydd Diwygyedig (BCND) 2004 oni nodir yn wahanol.  

Gwneud yr Amser.

Fel bodau dynol, rydym yn gyfyngedig gan amser, tymhorau, dyddiau a blynyddoedd. Nhw sy'n rheoli ein bywydau, ac mae'n rhaid i ni aros am amser i basio cyn y gallwn gorffen rhywbeth, neu weld canlyniadau ein hymdrechion.

Ond llwyddodd Iesu, a oedd yn ddynol trwy Mair ei fam, i oresgyn amser gyda rhai o'i wyrthiau, oherwydd cafodd y pŵer i wneud hynny gan Dduw, ei Dad. Er enghraifft, trodd ddŵr ar unwaith yn win, a gwella afiechydon hirsefydlog ar unwaith. A phan ddywedodd y byddai'n codi oddi wrth y meirw y trydydd diwrnod, roedd yn sôn amdano dyddiau fel rydyn ni'n eu hadnabod.

Cododd Iesu oddi wrth y meirw, digwyddiad unigryw sy'n sicrhau gobaith y rhai sy'n gwrando ar yr hyn mae Duw yn ei ddweud yn ei Air, ac yn gwneud yr hyn mae Duw yn ei ofyn. Heb obaith bywyd ar ôl marwolaeth trwy atgyfodiad, byddem i gyd yn ddarostyngedig i’r “nant barhaus honno” fel y dywed yr emyn Saesneg, sy’n “dwyn ei holl feibion i ffwrdd”.

Ysgrifennodd y Salmydd am ryfeddodau creadigaeth Duw yn y geiriau hyn: “Y mae'r nefoedd yn adrodd gogoniant Duw, a'r ffurfafen yn mynegi gwaith ei ddwylo“ (Salm 19:1). Ond ar ôl rhyfeddu at waith llaw Duw, mae'n mynd ymlaen i siarad am Air Duw, a ddaeth â phopeth i fodolaeth:  “Y mae cyfraith yr ARGLWYDD yn berffaith, yn adfywio'r enaid; y mae tystiolaeth yr ARGLWYDD yn sicr, yn gwneud y syml yn ddoeth; y mae deddfau'r ARGLWYDD yn gywir, yn llawenhau'r galon; y mae gorchymyn yr ARGLWYDD yn bur, yn goleuo'r llygaid; y mae ofn yr ARGLWYDD yn lân, yn para am byth; y mae barnau'r ARGLWYDD yn wir, yn gyfiawn bob un. Mwy dymunol ydynt nag aur, na llawer o aur coeth, a melysach na mêl, ac na diferion diliau mêl. Trwyddynt hwy hefyd rhybuddir fi, ac o'u cadw y mae gwobr fawr” (Salm 19:7-11).

Mae’r salmydd yn dweud wrthym, fod pwrpas Duw fel y’i datgelir yn ei Air y Beibl, yr un mor hanfodol i bob cenhedlaeth, ag y mae cadwraeth y byd naturiol. Rydyn ni'n clywed llawer heddiw am beryglon newid yn yr hinsawdd a'r angen i warchod planhigion ac anifeiliaid sydd dan fygythiad gan newidiadau hinsoddol. Ond faint ydyn ni'n ei glywed am bwysigrwydd cadw ac amsugno'r negesi sydd gan Dduw i ni, yn y Beibl? Ychydig iawn yw'r ateb.

Ond pe bai pobol i  gwneud hynny, byddent yn dysgu gwersi Llyfr Genesis, sy'n cynnwys: (1) sut a pham y cafodd y ddaear yr ydym yn byw ynddi ei ffurfio a'i chadw; (2) pam ein bod ni, disgynyddion Adda ac Efa yn marw, ac fel hwythau, yn dychwelyd i'r llwch y cawsant eu gwneud o.

Mae amodau byw wedi newid a gwnaed darganfyddiadau gwych, ond mae'r efengyl yn aros yr un fath. Mae'n dal i fod yn newyddion da tua iachawdwriaeth bersonol rhag pechod a marwolaeth, canlyniad naturiol y natur ddynol rydyn ni'n ei rhannu fel disgynyddion Adda. Oni bai ein bod yn gwneud rhywbeth yn ei gylch, byddwn yn marw am byth; ond does dim rhaid iddo fod felly, oni bai ein bod ni yn eisiau'r canlyniad hwnnw.

 

 

Dywedodd yr apostol Paul hyn, am gynnig Duw o fywyd I ddynolryw: “Ni does arnaf gywilydd o’r Efengyl, oherwydd gallu Duw yw hi ar waith er iachawdwriaeth i bob un sy’n credu, yr Iddewon yn gyntaf a hefyd y Groegiaid. Ynddi hi y datguddir cyfiawnder Duw, a hynny trwy ffydd o’r dechrau I’r diwedd, fel y mae’n ysgrifenedig: Y sawl sydd trwy ffydd yn gyfiawn a gaiff fyw” (Rhufeiniaid 1:16,17).

Mae Gair Duw wedi ei gadw hyd ein dydd ni! Mae'n dal yr un peth ac mae'n wir! Mae addewidion y Beibl am y ddaear yn cael eu crynhoi mewn un pennill yn unig yn Lyfr y Numeri: “Ond yn awr, cyn wired a’m bod yn fyw a bod gogoniant yr ARGLWYDD yn llenwi’r holl ddaear” (Numeri 14:21).

Ond pam, y gallwch chi ofyn, a roddodd Duw y ddaear i ddynolryw, gan ystyried y llanastr y mae wedi'i wneud ohoni trwy gamreoli? A roddodd Duw y ddaear i ddyn ecsbloetio er ei fudd ei hun, ei lygru, ei losgi a'i ddwyn yn agos at ddinistr?

Na wrth gwrs ddim! Rhoddodd Duw y ddaear fel preswylfa i ddynolryw, fel y gallem ddefnyddio'r cyfle hwn i ddysgu amdano Ef, a'i bwrpas gyda dynolryw ac â'r ddaear. Oherwydd ni chrëwyd y ddaear dim ond iddo'i hun. (Darllenwch Eseia 45:18). Chrewyd Duw y ddaear gyda’r bwriad y byddai Ei bobol Ef yn trigo ynddo am byth.

Pan fydd teyrnas Dduw wedi eu sefydlu ar y ddaear o dan lywodraeth yr Arglwydd Iesu Grist, a ei ddychwelyd I’r ddaear, bydd yn cywiro popeth ac yn cael gwared ar yr holl agweddau hynny yn y byd nad yw Duw yn eu hoffi, ac yn gwobrwyo'r rhai sydd wedi'i wasanaethu'n ffyddlon, p'un ydynt yn fyw neu'n farw, gyda lle yn ei Deyrnas ar y ddaear: “Llidiodd y cenhedloedd, a daeth dy ddigofaint ac amser barnu'r meirw, a rhoi eu gwobr i'th weision y proffwydi, ac i'r saint ac i'r rhai sy'n ofni dy enw, yn fach a mawr, yr amser i ddinistrio'r rhai sy'n dinistrio'r ddaear”“ (Datguddiad 11:18).

Pam y gall rhai ofyn, oni wnaeth Duw lenwi'r ddaear â'i ogoniant ar y dechrau? Gallai fod wedi ei wneud yn fan lle dim ond angylion oedd yn byw ynddo. Yn hytrach, dewisodd greu dynolryw, gyda'r holl ddiffygion a methiannau a welwn yn awr yn y gymdeithas ddynol.

Wrth greu dyn a dynes, nid oedd Duw yn chwilio am bodau peiriannol, bodau a fyddai’n rhoi ufudd-dod perffaith iddo oherwydd na allant wneud dim heblaw ufuddhau i’w reolau. Roedd yn ceisio cynhyrchu ras o bobol, a fyddai'n adlewyrchu Ei gymeriad ei hun, oherwydd eu bod eisiau gwneud hynny, nid oherwydd eu bod wedi'u rhaglennu i wneud hynny.

Mae cofnod Genesis yn dweud wrthym fod Duw wedi gorchymyn yr angylion fel a ganlyn: “Dywedodd Duw, “Gwnawn ddyn ar ein delw, yn ôl ein llun ni, i lywodraethu ar bysgod y môr, ar adar yr awyr, ar yr anifeiliaid gwyllt, ar yr holl ddaear, ac ar bopeth sy'n ymlusgo ar y ddaear“ (Genesis 1:26).  Nid oedd eu "tebygrwydd" i'r angylion o reidrwydd yn gorfforol ond yn ysbrydol. Creodd Duw ras o bobl a gafodd eu herio i gymryd rheolaeth o'r byd yr oedd Duw wedi'i greu, ac i’w "ddominyddu". Roedd Duw am iddynt oresgyn yr heriau y byddent yn eu hwynebu, a thrwy wneud hynny ddatblygu nodweddion a fyddai'n adlewyrchu personoliaeth eu Creawdwr, a dangos eu bod yn rhannu Ei rhinweddau a'i ddyheadau. Trwy wneud hynny byddent yn gogoneddu Duw ac yn trawsnewid eu hunain yn y broses.

Felly, roeddent yn greaduriaid a gafodd eu gwneud o lwch, a allai ac sy'n dal i allu, gael bywyd tragwyddol, a byw am byth gyda Duw mewn byd perffaith. Roedd yn edrych fel petai  bod Adda a Efa wedi taflu'r cyfle i ffwrdd, ac fe'u gwaharddwyd o'r berthynas agos yr oeddent yn ei mwynhau yn Eden ar un adeg. Ond roedd cenhadaeth achub Duw yn cynnwys anfon Iesu, i achub y sefyllfa a galluogi i gael maddeuant a thrawsnewid i ddod yn debyg iddo ef. Trwy ffydd yn yr ail Adda hwnnw, a elwir yn Iesu, Mab Duw, gallwn ddod yn rhan o "greadigaeth newydd".  

Mae’r Beibl yn galw arnom i edifarhau, gan olygu newid cyfeiriad ein bywydau, a chael ein bedyddio i enw achubol Iesu. Yna, rydyn ni i fyw "yng Nghrist", a dangos "delw'r dyn o'r nef". (Darllenwch 1 Corinthiaid 15:22,49). Gallwn weld felly, fod datganiad Duw: “Gwnawn ddyn ar ein delw, yn ôl ein llun ni”, yn fwy na gorchymyn i’r angylion. Roedd yn ddatganiad o’i fwriad, i lenwi’r ddaear â phobl, a fydd â pherthynas a chymundeb ag Ef.

Mae Duw wedi rhoi’r amser a’r cyfle inni, i ddarganfod amdano ef, a dysgu am yr hyn y mae am inni ei wneud, fel y gallwn fod yn barod ar gyfer yr Arglwydd Iesu pan fydd yn dychwelyd. Yr her i bob un ohonom, yw gwneud yr amser, i dysgu am bwrpas Duw, trwy ddarllen ei Air a pharatoi ein hunain, ar gyfer y pethau mawr sydd o'n blaenau, pan fydd popeth yn cael ei wneud yn newydd, i gogoniant Duw.

Troednodyn  – Daw’r dyfyniadau a ddefnyddiwyd yn y blog hwn o Y Beibl Cymraeg Newydd Diwygiedig (BCND) 2004 oni nodir yn wahanol.